مجموعا 128 مارماهی ماستاسمبلوس ماستاسمبلوس (ماستاسمبلیده) از ژولای 2007 تا پایان ژوئن 2008 میلادی از رودخانه ذاب در شهر ایسکی کالاک واقع در غرب شهر اربیل در کردستان عراق جمع آوری شد. ماهی ها از نظر آلودگی به انگل های خارجی و داخلی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این مطالعه بیانگر آلودگی ماهی های مورد مطالعه به 16 گونه انگل بود. در مجموع 06/89% ماهی ها آلودگی انگلی داشتند. انگل های مشاهده شده در این مطالعه عبارتند از: دو گونه تک یاخته (تریپانوزوما اس پی و تریکودینا پدیکولوس)، یک گونه ترماتود مونوژن (ماستاسمبلوکلئیدوس هترانکوروس)، 6 گونه ترماتود دیژنه آ (آلوکریدیوم ترانسورساله، آسیمفیلودورا ماکراستابولوم، پزودوکتوزوما سالمونیکولا، کلینوستوموم کومپلاناتوم، دیپلوستوموم فلکسیکودوم و دیپلوستوموم اسپاتاسئوم)، دو گونه سستود (پلینکوبوتریوم ماگنوم و لیگولا اینتستینالیس)، دو گونه نماتود (آگاموسپیرورا اس پی و پروکامالانوس ویویپاروس)، یک گونه زالو (سیستوبرانکوس مامیلاتوس)، یک گونه سخت پوست (آرگولوس فولیاسئوس) و یک گونه آراکنوئید (آرنوروس اس پی). پنج گونه از این انگل ها شامل تریکودینا پدیکولوس، آلوکریدیوم ترانسورساله، دیپلوستوموم فلکسیکودوم، سیستوبرانکوس مامیلاتوس و آرنوروس اس پی برای اولین بار از کشور عراق گزارش می شوند. بعلاوه مار ماهی ماستاسمبلوس ماستاسمبلوس به عنوان میزبان جدید برای انگل های آسیمفیلودورا ماکراستابولوم، کلینوستوموم کومپلاناتوم و آرگولوس فولیاسئوس معرفی می شود. (اصل مقاله به صورت متن کامل انگلیسی در بخش انگلیسی قابل رویت است)

مقدمه و هدف: سگ یکی از نزدیک ترین حیوانات به محل زندگی انسان است و در بسیاری از بیماری های زئونوز به عنوان میزبان و یا مخزن در انتقال بیماری به انسان نقش عمده ای را ایفا می کند. با توجه به شیوع برخی از بیماری های مشترک بین انسان و سگ در ایران، این مطالعه با هدف بررسی فون انگلی سگ های ولگرد حومه شهر یاسوج انجام شد.مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی در سال 1387 در حومه شهر یاسوج با کالبدگشایی لاشه 25 قلاده سگ و بررسی تمامی قسمت های آن از نظر آلودگی انگلی انجام شد. انگل های جداشده با روش های اختصاصی در ظروف مخصوص قرار داده شدند و برای تشخیص نهایی مراحل آماده سازی و رنگ آمیزی را طی نموده و بر اساس مرفولوژی با استفاده از کلیدهای تشخیصی، جنس و گونه آنها تشخیص داده شد و درصد آلودگی در سگ های مورد بررسی محاسبه گردید. داده های جمع آوری شده با نرم افزار SPSS و آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: از 25 لاشه مورد آزمایش 23 لاشه (92 درصد) حداقل به یک کرم آلوده بودند. کرم های جداشده و درصد آلودگی شامل؛ تنیاهیداتیژنا (78.3 درصد)، مزوسستوئیدس (17.4 درصد)، اکینوکوکوس گرانولوزوس (34.8 درصد)، دیپیلیدیوم کانینوم (17.4 درصد)، ماکروآکانتورینوکوس هیرودیناسئوس (8.7 درصد) و اسپیروسرکا لوپی (17.4 درصد) می باشند.نتیجه گیری: 4 کرم از 6 کرم جداشده در این مطالعه از جمله اکینوکوکوس گرانولوزوس که مرحله لاروی آن ایجاد بیماری کیست هیداتید می نماید، جنبه زئونوتیک دارد که از نظر بیماری زایی نیز مهم می باشند، لذا ارایه برنامه هایی برای کنترل این آلودگی ها در انسان می تواند از اولویت های بهداشتی در این منطقه باشد.

در این تحقیق اولین بار فون انگلی ماهیان غالب رودخانه گرم رود شهرستان آمل استان مازندران مورد مطالعه قرار گرفت. طی این بررسی تعداد 146 عدد ماهی در فصل تابستان 1390 توسط صیادان محلی صید شد. که شامل 10 عدد گاوماهی شنی (Neogobius fluviatilis)، 4 عدد گاوماهی گرد ((Neogobius melanostomus، 43 عدد سیاه ماهی (Capoeta capoeta)، 73 عدد خیاطه (Albernoides bipunctatus)، 5 عدد سفید رودخانه ای (Leuciscus cephalus)، 7 عدد سگ ماهی جویباری (Cobitis taenia) و 4 عدد نماچیلوس (Nemacheilus nemacheilus) می باشند. پس از صید، ماهیان بصورت زنده و با آب همان منطقه به آزمایشگاه انگل شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل منتقل شدند و بعد از ثبت طول، ماهیان مورد بررسی انگل های داخلی و خارجی قرار گرفتند. در بررسی های انگلی که در این تحقیق انجام شد انگل های منوژن داکتیلوژیروس و دیپلوزون، نماتودهای کوکولانوس، کونتراسکوم، رابدوکونا و ترماتد پرونوپریمنا و سستود بوتریوسفالوس از ماهیان آلوده جدا شد. بیشترین درصد آلودگی در ماهی سفید رودخانه ای و سیاه ماهی مشاهده شد(P<0.05)  در حالیکه در گاوماهی شنی و گاوماهی گرد آلودگی انگلی مشاهده نشد (P<0.05).

در طول طی این بررسی 4 بار صید از سال 1388 تا 1389 در مجموع 207 عدد ماهی کاراس (Carassius carassius) با استفاده از تور ماهیگیری و الکتروشوکر از رودخانه های منابع آبی شمال استان آذربایجان غربی رودخانه ارس و از منابع آبی بخش مرکزی استان رودهای نازلو و باراندوزچای و از منابع آبی جنوب استان زرینه رود که دارای ارزش شیلاتی و اقتصادی بالا می باشند بررسی گردیدند، که از آبششهای ماهیان کاراس رودخانه ارس ژیروداکتیلوس (Gyrodactilus sp) که از رده منوژنها و از دیژنه آ یک گونه از جنس دیپلوستوموم (Diplostomum spathaceum) از چشم تمامی ماهیان کاراس استان (در رودخانه های مورد مطالعه) و از گونه eustrongylides جنس E.excisusدر محوطه بطنی ماهیان کاراس و و از بیماریها و انگل های قارچی Trichodinia sp. و Chilodonellasis sp. از ماهیان کاراس شمال استان معرفی گردیدند. همچنین انگل دیپلوستوموم برای فون انگلی ماهی کاراس در کل استان آذربایجان غربی معرفی گردید. بر اساس نتایج بدست آمده 69.13 درصد از کل ماهیان مورد مطالعه به انگل دیپلوستوموم آلوده بودند که نشان دهنده درصد بالای آلودگی در ماهیان این منبع آبی می باشد.

انگل ها یکی از عوامل بیماری زای شناخته شده در میگوها می باشند. عوامل انگلی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم با ایجاد استرس سبب بروز بیماری و رشد عوامل بیماریزای فرصت طلب در میزبان می گردند. به جهت اهمیت این ارگانیسم های بیماریزا در وضعیت سلامت و بهداشت میگوهای پرورشی و اقتصاد این صنعت، پژوهش بر روی فون انگلی میگوهای پرورشی حائز اهمیت می باشد. در این مطالعه از 120 قطعه میگوی سفید هندی جوان و بالغ سایت های پرورش میگوی مناطق دلوار، حله و مند استان بوشهر نمونه برداری انجام شد و اندام های مختلف آن ها شامل: آبشش ها، ضمایم، هپاتوپانکراس، روده و عضلات از نظر وجود عوامل انگلی مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس آزمایشات صورت گرفته میزان شیوع آلودگی در میگوی جوان و بالغ میگوی سفید هندی 60.8 درصد محاسبه شد. بیشترین میزان شیوع مربوط به تک یاخته زوتامنیوم (Zoothamnium) با شیوع %55.8 در ضمایم و %19.2 در آبشش بود و پس از آن به ترتیب تک یاخته اپیستیلیس (Epistylis) با شیوع %20 در ضمایم و %1.67 در آبشش و تک یاخته ورتیسلا (Vorticella) با شیوع %2.5 در ضمایم و %0 در آبشش جداسازی و شناسایی شدند، همچنین هیچ گونه انگل کرمی و داخلی مشاهده نشد.

با توجه به اهمیت میزان مصرف ماهی در بهداشت و سلامت انسان بجهت داشتن پروتئین های سهم الهضم اسیدهای آمینه ضروری، برخی از مواد معدنی (فسفر و کلسیم) بویژه اسیدهای چرب غیر اشباع W6 و W2 و رابطه آن با کاهش میزان چربی بخصوص کلسترول و بدنبال آن کاهش سکته های قلبی، از طرف ماهی در فرهنگ و رژیم غذایی مردم کشور هر روز که می گذرد بیشتر وارد شده است لذا ضرورت مطالعه و بررسی انگلهای مشترک بین انسان و ماهیان دریایی در شرایط کشور ما و اطلاع رسانی دقیق جهت هرگونه برنامه ریزی بهداشتی از طریق معاونت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امری اجتناب ناپذیر است. در این راستا تعداد 14 قطعه ماهی سفید Rutilus frissi kutum و 24 قطعه گاو ماهیNeogobius melanostomus  و 11 قطعه گاوماهی Neogobius kessleri از این نظر مورد برسی قرار گرفتند نتایج بررسیها نشان میدهد که از 14 قطعه ماهی سفید مورد نظر 14% و از 24 قطعه گاو ماهیN-melanostomus 16% در محوطه بطنی و دیواره خارجی روده آلوده به لاروانیساکیس بوده و این آلودگی بطوریکه بیماری ناشی از آن(Anisakiasis)  با بیماری هایی مثل سرطان، زخم و گاستریت حاد و دیگر بیماریهای معده که بیمار سریعا مواد خورده شده را دفع می کند اشتباه می گردد. در بررسی 11 قطعه گاو ماهیN-kessleri  فقط 10% آن به انگلcorynosoma-stromosum که یک انگل آکانتوسفال است آلوده بوده است.

در بررسی حاضر برروی انگل های منوژن ماهیان وحشی و پرورشی معرفی شده به رودخانه مهاباد که در طی سالهای 1375-1376 انجام شد در مجموع هشت گونه مختلف انگل منوژن متعلق به جنس داکتیلوژیروس به اسامیD.kendalanicus, D.gracilis, D.chramulii, D.extensus, D.suchengtaii, D.lamellatus, D.lankorani, D.hypophthalmichthys، مورد جداسازی و شناسایی قرار گرفتند که دو گونه D.kendalanicus، D.suchengtaii برای اولین بار به فون انگلی ایران معرفی می شوند. علاوه بر آن، مقایسه ایکتیوفون و پارازیتوفون حوزه دریاچه ارومیه با ایکتیوفون و انگل های ماهیان آب های شوروی و اروپا تعلق این تحت حوزه را به سیستم اکولوژیکی Ponto-Aralo-Caspian  تایید می کند.

این مطالعه از بهار سال 1382 تا بهار سال 1383 در روستاهای صالح آباد شهرستان تربت جام (استان خراسان جنوبی) بر روی 400 راس گوسفند و 350 راس بز، به تفکیک از مناطق کوهستانی و دشت در منطقه، انجام شد. میزان شیوع آلودگی کنه های سخت (ایکسودیده) در 10 گله از 7 روستا 12.4 درصد بود که توزیع فراوانی در بین گوسفند و بز به ترتیب 14.5 درصد و 10 درصد تعیین گردید. کل تعداد کنه جدا شده از گوسفند و بز به ترتیب 1200 و 525 عدد بود که میانگین تعداد آنها به هر راس گوسفند و بز 3 عدد و 1.5 عدد تعیین گردید. بیشترین میزان آلودگی کنه سخت در ناحیه دمبه گوسفند (64.5 درصد) و دو بز (79.5 درصد) و کمترین میزان آلودگی در ناحیه سر (گوش و گردن) گوسفند (33.5 درصد) و بز ( 20.5درصد) مشاهده گردید با توجه به رده سنی و جنس دام های ردیاب، بیشترین میزان آلودگی کنه سخت در میش (45.9 درصد) و بز ماده (37.9 درصد) وجود داشت، در حالی که کمترین میزان آلودگی کنه های ایکسودیده در قوچ (26.31 درصد) و بز نر (21.9 درصد) دیده شد. در مطالعه آزمایشگاهی، فون انگلی کنه های صحرایی در گوسفند شامل گونه های Hyalomaasiaticum asiaticum (2.1 درصد)، H.marginatum (80 درصد)، Rhipicephalus sanguineus  (15 درصد)، Haemaphysalis inermis (1.9 درصد) و Boophilus annulatus (1 درصد) بود. در بز نیز 3 جنس هیالوما (82.1 درصد)، ایپی سفالوس (15 درصد) و همافیزالیس (1.9 درصد) با تنوع گونه ای (4 گونه) H.marginatum (65 درصد)، Rhipicephalus sanguineus ( 25درصد)، Hyalomaasiaticumasiaticum (5.2 درصد)، Haemaphysalis inermis  (4.8 درصد) شناسایی شدند. در این ناحیه از کشور، آلودگی فعال با کنه سخت در نشخوارکنندگان کوچک به طور نسبی در فصول مختلف سال دیده شد.